23 Yoga geprobeerd, meditatie geprobeerd, en je staat nog steeds aan?

Bij veel mensen werken yoga, meditatie of een lange vakantie prima. Als die methodes bij jou niet aansloegen of na een paar dagen wegzakten, ligt het waarschijnlijk niet aan je inzet. Dat zegt iets over wat onder de onrust speelt.

Opgerolde yogamat in een rustige hoek met zacht raamlicht, niet in gebruik — illustratie bij blog over waarom yoga en meditatie niet altijd helpen
Opgerolde yogamat in een rustige hoek met zacht raamlicht, niet in gebruik — illustratie bij blog over waarom yoga en meditatie niet altijd helpen

Yoga werkt bij heel veel mensen. Meditatie ook. Voor anderen is een goede vakantie genoeg om weer ruimte te voelen. Dat het werkt is geen marketing, het klopt vaak gewoon.

Behalve bij jou. Jij ging trouw naar de yogales, deed je ademhalingsoefeningen, nam dat lange weekend weg. En 's avonds zit je nog steeds rechtop, met je hart dat doortikt en gedachten die niet stoppen. Op dag twee van je vakantie ben je net begonnen te zakken, dan is het zondag en moet je terug.

Daar zit je dan, en je begint te denken dat het misschien aan jou ligt. Aan je doorzettingsvermogen, je instelling, iets in je karakter.

Dat is een redelijke gedachte, maar geen kloppende. Als je deze dingen oprecht geprobeerd hebt en ze hadden geen effect, dan zegt dat iets over wat onder je onrust zit. Niet over wie je bent.

Wat de technieken aan voorwaarden vragen

Yoga en meditatie kunnen pas helpen op het moment dat je zenuwstelsel het toelaat. Voor wie in een tamelijk rustig systeem leeft is stilzitten op zich al ontspannend. Voor wie voortdurend op scherp staat, is stilzitten ongemakkelijk. Je ziet pas écht hoe hard je aan staat als je probeert om uit te gaan. Dat verklaart waarom yogales bij sommige mensen eerder onrust geeft dan rust.

Met ademhalingsoefeningen werkt het vergelijkbaar. Een bewuste, langzame uitademing stuurt via de nervus vagus een signaal dat het veilig is. Een systeem dat dat signaal kan ontvangen, ontspant snel. Een systeem dat op een dieper niveau weet dat er nog iets onaf is, drukt het ademhalingssignaal binnen een paar minuten weg.

Een vakantie hoort in dezelfde categorie. Je systeem gaat mee. De plek doet wat ze kan, het draagvlak voor ontspanning komt van binnenuit. Mensen die jaren in dezelfde stand staan, herstellen op dag drie van een vakantie ongeveer zoveel als op dag negen. Het hoogtepunt van rust ligt rond dag vijf, en in je dagelijks leven is het binnen een week weer weg.

Wijn, cannabis, een avond op de bank met een serie zijn iets anders. Die dempen het signaal dat je aan staat. Ze halen het signaal niet weg. De volgende dag is het er weer. Op langere termijn raakt je systeem geleerd om afhankelijk te zijn van iets buiten jezelf om uit te kunnen schakelen.

Het advies dat anderen geven om wat meer te ontspannen veronderstelt dat ontspanning een keuze is. Dat klopt niet. Je kunt jezelf niet ontspannen, net zoals je jezelf niet in slaap kunt dwingen. Je kunt omstandigheden creëren waarin het systeem het toelaat. Alleen: als jouw systeem het structureel niet toelaat, dan is dat het eigenlijke punt.

Wat eronder zit

Een zenuwstelsel dat aan blijft staan, doet dat met een reden. Ergens in de loop van je leven is er een besluit genomen, niet bewust, dat aan staan veiliger is dan ontspannen. Dat kan teruggaan op iets duidelijks zoals een lange periode van spanning thuis of op werk. Het kan ook diffuser zijn, een opeenstapeling van prikkels en momenten waarmee je systeem leerde paraat te blijven.

Dat besluit zit niet in je gedachten. Het zit in een laag eronder, in hoe je lichaam reageert op nieuwe informatie. Zolang dat besluit niet wijzigt, blijft je systeem doen wat het altijd al deed.

Wat NEI hieraan kan toevoegen

NEI werkt op die onderlaag. In een sessie wordt onderzocht waar het besluit zit om alert te blijven, en wat eraan vastzit. Welke gebeurtenis, welke periode, welke overtuiging die ergens in je systeem is opgeslagen. Dat materiaal wordt ontladen zonder dat je het opnieuw hoeft door te leven.

Wat veel mensen daarna merken: de yoga waar ze al jaren op zwoegden, gaat zachter. De ademhalingsoefening landt opeens. De technieken zijn niet veranderd. Hun systeem kan ze nu ontvangen.

Kennismakingsgesprek

Een kennismakingsgesprek duurt ongeveer een kwartier en kost niets. Ik kijk of NEI past bij wat je beschrijft, en of er geen klachten zijn die eerst bij je huisarts horen. Jij voelt of er klik en vertrouwen is. Verder geen verplichtingen.